ಸಂಧ್ಯಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಪಿ. ವಿ
ಬದುಕುವುದು ಒಂದು ಕಲೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ವಿಧಾನ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದಾನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕೇವಲ ಹಣವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಧಾನ್ಯಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ದೀಪಗಳಿಗಾಗಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ, ಗೋಸೇವೆ, ಸಮಯದಾನ ಮುಂತಾದ ದಾನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಪ್ರದವೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗಳು, ವ್ರತಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ಮಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದಾನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕೃತಜ್ಞತೆ, ದಯೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವದಿಂದ ಮಾಡುವ ದಾನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪುಣ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮರಣಾನಂತರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶುಭ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಾನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು ಶ್ರೀ ಶಿವಶಂಕರ ಭಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಹಣ ದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಸೇವೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಫಲಪ್ರದವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳು
ಧಾನ್ಯಗಳು
ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಮಹಾದಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿದವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ, ಬೇಳೆ, ಇತರೆ ಧಾನ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಸಾದ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತರು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿಯೂ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವಸ್ತ್ರಗಳು
ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅಥವಾ ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಶುಭಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಾನವು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಆಡಂಬರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ದೀಪಗಳಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ
ದೀಪವು ಜ್ಞಾನ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ದೀಪಗಳಿಗೆ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ, ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಶುಭಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಾನದಿಂದ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಾರಾಧನೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ದೂರವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಗೋಸೇವೆಗೆ ಸಹಾಯ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಸೇವೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗೋಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮೇವು, ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು, ಧಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಜೀವದಯೆಯಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸೇವೆ
ಹಣ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ ದಾನಕ್ಕಿಂತ ಸಮಯದಾನ ಮತ್ತು ಸೇವಾದಾನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಕಳೆದ ಸಮಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಅನ್ನದಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ವಿನಯ ಹಾಗೂ ಸೇವಾಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಹಸು, ಭೂಮಿ, ಎಳ್ಳು, ಚಿನ್ನ, ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪ, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಧಾನ್ಯ, ಬೆಲ್ಲ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು... ಈ ಹತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ದಶದಾನಗಳು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹತ್ತು ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು ಪಂಡಿತ ಶ್ರೀ ಶಿವಶಂಕರ ಭಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಏಳು ತಲೆಮಾರಿನ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ ಹಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದ್ದೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಲಾಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
1. ಅಕ್ಕಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
2. ಬೆಳ್ಳಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಮನಶ್ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
3. ಚಿನ್ನ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಗ್ರಹದೋಷಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
4. ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಮೊಸರು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
6. ತುಪ್ಪ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ರೋಗಗಳು ದೂರವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
7. ಹಾಲು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
8. ಜೇನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
9. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಮರೆವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
10. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಫಲವಾಗುತ್ತವೆ.
11. ದೀಪಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಉತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ.
12. ಗೋದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಸಾಲಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಋಷಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
13. ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಹಾಗೂ ಈಶ್ವರಲೋಕದ ದರ್ಶನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
14. ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಆಯುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
15. ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ದಾರಿದ್ರ್ಯ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಧನಸಂಪತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
16. ಲವಣ (ಉಪ್ಪು) ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ: ಬಲ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
